Việc cần làm ngay bây giờ
- Không đồng ý định dạng trên máy ảnh và đừng cắm thử thẻ vào các thiết bị khác.
- Đọc thẻ bằng đầu đọc USB trên máy tính, bấm Hủy nếu Windows đòi định dạng.
- Nếu thẻ đọc chậm hoặc báo lỗi, hãy tạo ảnh ổ đĩa trước rồi quét ảnh đó.
- Quét bằng Khôi phục tệp đã xóa, lưu ảnh sang ổ khác, sau đó kiểm tra hoặc thay thẻ.
Từng bước
Dừng lại và tháo thẻ
Đừng bấm Định dạng, Khởi tạo hay OK. Tắt máy ảnh trước khi tháo thẻ để không cắt ngang quá trình ghi. Kiểm tra công tắc khóa nhỏ trên thẻ SD có bị gạt không, vì một số máy báo thẻ bị khóa là lỗi.
Đọc thẻ trên máy tính
Cắm thẻ vào đầu đọc USB. Nếu Windows nói cần định dạng đĩa, chọn Hủy. Ghi lại điều bạn thấy: ảnh mở bình thường, ổ trống, Disk Management hiện RAW, hay thẻ không xuất hiện. Mỗi trường hợp ứng với một nguyên nhân khác nhau.
Chép những gì còn thấy
Nếu File Explorer vẫn hiện thư mục DCIM, hãy chép ảnh sang máy tính trước. Máy ảnh có thể từ chối thẻ vì tệp chỉ mục hỏng hay cấu trúc thư mục lạ, trong khi máy tính vẫn đọc được.
Tạo ảnh ổ đĩa nếu đọc kém
Nếu sao chép bị treo, thẻ mất kết nối hoặc quét rất chậm, mở Sức khỏe & công cụ ổ đĩa và chọn Tạo ảnh ổ đĩa (bỏ qua sector lỗi), lưu sang ổ khác. Vùng không đọc được sẽ được bỏ qua và thử lại sau, các lần quét tiếp theo đọc ảnh thay vì thẻ yếu.
Quét ảnh JPEG và RAW
Trong Khôi phục tệp đã xóa, chọn thẻ hoặc ảnh ổ đĩa và chạy Quét cân bằng. Nếu hệ thống tệp là RAW hoặc kết quả ít, chạy Quét sâu theo chữ ký để nhận ra JPEG, HEIC và RAW máy ảnh như CR2, CR3, NEF, ARW, DNG, ORF, RW2, RAF theo cấu trúc.
Lưu nơi khác rồi mới xử lý thẻ
Lưu ảnh vào máy tính hoặc ổ ngoài và xem trạng thái từng tệp. Sau đó mới kiểm tra thẻ bằng kiểm tra dung lượng giả hoặc quét bề mặt, rồi định dạng trong máy ảnh trước khi dùng lại. Thẻ đã lỗi hai lần nên thay.
Thông báo của máy ảnh thường có nghĩa gì
Hãy định dạng thẻ hoặc không dùng được thẻ nghĩa là máy ảnh thấy cấu trúc FAT32 hay exFAT bị hỏng hoặc lạ. Đây là vấn đề đọc, dữ liệu ảnh phía sau thường còn nguyên. Không có ảnh đôi khi chỉ do thư mục DCIM hay chỉ mục của nó hỏng, hoặc thẻ dùng lần cuối trên máy ảnh hãng khác đặt tên thư mục khác.
Lỗi thẻ hay không truy cập được thẻ rộng hơn: tiếp điểm bẩn, thẻ không được hỗ trợ, thẻ giả có dung lượng thật nhỏ hơn nhãn, hoặc thẻ đang hỏng. Vì vậy bước kiểm tra trên máy tính rất quan trọng: đầu đọc thấy bình thường là lỗi hệ thống tệp, không thấy ở đâu cả là lỗi phần cứng.
Vì sao thẻ đang tốt lại báo lỗi
Phần lớn lỗi thẻ xảy ra sau khi việc ghi bị ngắt: hết pin khi đang lưu ảnh chụp liên tiếp, rút thẻ khi đèn truy cập còn sáng, tắt máy khi đang quay video. Dùng một thẻ qua lại giữa máy ảnh, điện thoại và laptop cũng dễ gây lỗi, vì mỗi thiết bị có thể ghi thư mục ẩn riêng hoặc tự sửa thẻ theo cách của nó.
Định dạng trong máy ảnh sẽ tạo lại hệ thống tệp, và trên nhiều máy, ảnh cũ chỉ còn tìm được theo chữ ký, không có tên. Công cụ như CHKDSK có thể biến mục hỏng thành mảnh tệp có tên vô nghĩa. Hãy khôi phục trước, sửa hay định dạng sau.
Lấy lại cả RAW, không chỉ JPEG
Người chụp RAW kèm JPEG thường thấy JPEG về mà RAW thì thiếu. RAW lớn hơn nhiều nên trên thẻ ghi xóa nhiều lần dễ bị phân mảnh, và tìm kiếm theo chữ ký chỉ ghép đúng thứ tự khi các mảnh nằm liền nhau. RAW khôi phục bị xám hoặc sọc ở nửa dưới thường là do phân mảnh. Kết quả tìm qua bản ghi FAT32, exFAT giữ tên như IMG_1234.CR3 và đầy đủ nhất; hãy giữ bản JPEG làm dự phòng khi RAW chỉ về một phần.
Khi nào không khôi phục được
- Không đầu đọc hay máy tính nào nhận thẻ, hoặc thẻ hiện 0 byte: nhiều khả năng bộ điều khiển đã hỏng, chỉ phòng thí nghiệm dữ liệu đọc được chip nhớ.
- Ảnh chụp sau khi định dạng đã ghi đè một phần ảnh cũ.
- Định dạng đầy đủ hoặc chức năng định dạng cấp thấp ghi toàn bộ thẻ không để lại gì để khôi phục.
- Thẻ nứt hoặc tiếp điểm cong cần sửa vật lý trước.
FileFix Ultimate giúp gì
- Mở thẻ ở chế độ chỉ đọc, không ghi gì khi quét và không cho lưu ảnh lại vào thẻ.
- Tìm JPEG, HEIC và RAW máy ảnh như CR2, CR3, NEF, ARW, DNG, ORF, RW2, RAF theo nội dung, kể cả khi thẻ hiện RAW.
- Tạo ảnh ổ đĩa bỏ qua sector lỗi và tiếp tục được, để đọc thẻ đang hỏng ít lần nhất.
- Kiểm tra dung lượng giả và quét bề mặt chỉ đọc để bạn quyết định có nên tin dùng thẻ nữa không.
FileFix Ultimate miễn phí cho mục đích cá nhân, hoạt động ngoại tuyến và không bao giờ ghi vào ổ đĩa bạn đang khôi phục dữ liệu từ đó. Sử dụng cho công việc hoặc kinh doanh cần giấy phép 1 năm cho mỗi máy tính. Hãy kiểm tra chữ ký trước khi chạy.
Câu hỏi thường gặp
Máy ảnh đòi định dạng thẻ. Chỉ tháo thẻ ra có mất ảnh không?
Không. Tháo thẻ khi máy đã tắt không thay đổi gì trên thẻ. Chỉ bấm Định dạng hoặc tiếp tục dùng thẻ mới làm ảnh gặp rủi ro.
Thẻ mở được trên máy tính nhưng máy ảnh vẫn báo lỗi, vì sao?
Có thể máy ảnh không hỗ trợ hệ thống tệp hay dung lượng của thẻ, hoặc tệp chỉ mục ẩn bị hỏng. Hãy chép ảnh ra trước rồi định dạng thẻ ngay trên máy ảnh.
Disk Management hiện thẻ là RAW, có nghiêm trọng không?
Điều đó chỉ có nghĩa Windows không nhận ra hệ thống tệp hợp lệ, không phải ảnh đã mất. Quét sâu theo chữ ký đọc trực tiếp thẻ và vẫn tìm được ảnh.
Thẻ giả có gây lỗi thẻ không?
Có. Thẻ giả báo dung lượng lớn hơn thực tế nên ảnh ghi vượt giới hạn thật sẽ mất hoặc hỏng. Kiểm tra dung lượng giả trong Sức khỏe & công cụ ổ đĩa cho biết phần thẻ thực sự giữ được dữ liệu.
Có nên thử thẻ trên máy ảnh khác?
Không nên. Máy ảnh khác có thể đề nghị định dạng hoặc ghi thư mục riêng. Đầu đọc trên máy tính an toàn hơn.