Việc cần làm ngay bây giờ
- Không chép vào ổ vừa format những tệp bạn định lưu sang ổ kia.
- Xác định đó là format nhanh, chỉ vài giây, hay format đầy đủ, lâu hơn nhiều.
- Quét ổ đã format từ một ổ khác và lưu kết quả sang một ổ đĩa vật lý khác.
Từng bước
Dừng lại và hủy format nếu nó vẫn đang chạy
Nếu format đầy đủ vẫn đang chạy, hãy hủy; vùng nó chưa đi tới có thể vẫn còn dữ liệu. Sau đó đừng dùng ổ nữa. Quan trọng nhất là đừng tiếp tục kế hoạch cũ mà chép tệp vào, vì mỗi tệp mới đều nằm vào chỗ từng chứa tệp cũ.
Xác định kiểu format đã chạy
Trong hộp thoại format của File Explorer và trong Disk Management, ô Quick Format được chọn sẵn và chỉ mất vài giây. Nếu ô đó bị bỏ chọn, hoặc bạn gõ lệnh format mà không có tham số /q, Windows đã ghi số 0 lên toàn bộ volume, mất từ vài phút đến vài giờ. Sau format đầy đủ thì không còn gì để khôi phục.
Chuẩn bị ổ đích
Bạn cần một ổ đĩa vật lý khác đủ chỗ trống cho các tệp muốn lấy lại, chẳng hạn ổ gắn ngoài. Kể cả khi ổ vừa format nằm chung ổ vật lý với các phân vùng khác, một ổ riêng vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Chạy Quét cân bằng trên ổ đã format
Khởi động FileFix Ultimate từ USB hoặc ổ khác, mở Khôi phục tệp đã xóa và chọn ký tự của ổ đã format. Quét cân bằng tìm trước những gì còn sót của hệ thống tệp cũ, đây là nơi tên tệp và thư mục gốc quay lại.
Thêm Quét sâu theo chữ ký nếu cần
Nếu ổ được format sang hệ thống tệp khác, hoặc Quét cân bằng tìm được ít, hãy chạy Quét sâu theo chữ ký. Nó đọc từng cung và nhận ra ảnh, tài liệu, tệp nén và video theo cấu trúc, nhưng không có tên gốc.
Kiểm tra, xem trước và lưu sang nơi khác
Sắp xếp theo loại và độ tin cậy, xem trước các tệp quan trọng rồi lưu sang ổ đích. Kết quả được đánh dấu đã xác minh đã qua kiểm tra độc lập; kết quả khôi phục một phần hoặc chỉ trích xuất có thể cần xem kỹ hơn.
Format nhanh nhầm ổ còn để lại gì
Format nhanh ghi một cung khởi động mới, một bảng cấp phát mới và một thư mục gốc trống, rồi đánh dấu phần còn lại là trống. Trên ổ FAT32 và exFAT, các mục thư mục cũ trong vùng dữ liệu thường còn sót lại, nên cả thư mục kèm tên có thể quay về. Với NTFS, bảng MFT mới ghi đè phần đầu của bảng cũ, nên một số tệp mất tên và thư mục nhưng nội dung thường vẫn còn.
Nếu bạn chọn hệ thống tệp khác, chẳng hạn exFAT thay cho NTFS trước đây, các cấu trúc mới vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ của ổ. Dữ liệu cũ ở phần còn lại có thể tìm bằng chữ ký, nhưng cây thư mục cũ khó dựng lại hơn.
Vì sao ứng dụng không lưu vào ổ vừa format
Sau khi format, toàn bộ không gian chứa tệp cũ đều được đánh dấu là trống. Lưu tệp khôi phục vào cùng ổ sẽ ghi đúng vào không gian trống đó và có thể ghi đè tệp tiếp theo bạn định cứu. Vì vậy FileFix Ultimate chặn việc lưu vào volume đang quét.
Ổ D: và E: thường là hai phân vùng trên cùng một ổ đĩa vật lý. Phân vùng khác không chồng lên phân vùng đã format, nhưng dùng chung phần cứng, và nếu sau này cần quét cả ổ thì các vùng sẽ chồng nhau. Đó là lý do ứng dụng yêu cầu xác nhận trước khi lưu sang phân vùng khác cùng ổ, và vì sao một ổ riêng là lựa chọn tốt hơn.
Những sai lầm làm mất tệp sau khi format nhầm
Format lại bằng hệ thống tệp cũ với hy vọng tệp quay về là vô ích và còn ghi thêm cấu trúc mới. Chạy chkdsk trên ổ đã format cũng có thể ghi lại siêu dữ liệu. Cài phần mềm khôi phục lên ổ đã format sẽ ghi tệp vào không gian trống của nó. Tất cả đều làm giảm những gì lần quét tìm được, nên đừng làm gì cho đến khi tệp đã được sao chép ra.
Khi nào không thành công
- Format đầy đủ trên Windows Vista trở về sau: mọi cung của volume đã bị ghi đè bằng số 0.
- Ổ là SSD; khi format, Windows thường gửi TRIM cho toàn bộ volume và dữ liệu bị xóa.
- Đã chép nhiều tệp vào ổ sau khi format và chúng ghi đè tệp cũ.
- Volume đã format được mã hóa BitLocker; sau khi format, siêu dữ liệu mã hóa thường mất và dữ liệu cũ không giải mã được.
- Tệp tìm được bằng chữ ký quay về mà không có tên và thư mục gốc.
FileFix Ultimate giúp gì
- Đọc ổ đã format ở chế độ chỉ đọc và từ chối lưu kết quả vào đó.
- Dựng lại thư mục và tên tệp từ các bản ghi FAT32, exFAT và NTFS còn sót sau format nhanh.
- Kết hợp với tìm kiếm theo chữ ký cho 68 loại tệp và hiển thị mức tin cậy cho từng kết quả.
- Đánh dấu kết quả chỉ chứa số 0 là có thể không khôi phục được, dấu hiệu điển hình của format đầy đủ hoặc TRIM.
- Miễn phí cho mục đích cá nhân và không giới hạn khôi phục, nên bạn lấy lại được mọi thứ tìm thấy.
FileFix Ultimate miễn phí cho mục đích cá nhân, hoạt động ngoại tuyến và không bao giờ ghi vào ổ đĩa bạn đang khôi phục dữ liệu từ đó. Sử dụng cho công việc hoặc kinh doanh cần giấy phép 1 năm cho mỗi máy tính. Hãy kiểm tra chữ ký trước khi chạy.
Câu hỏi thường gặp
Có hoàn tác được việc format trong Windows không?
Không. Windows không có chức năng hoàn tác format. Sau format nhanh, tệp cũ thường lấy lại được bằng cách quét, nhưng bản thân ổ không thể trở lại trạng thái trước.
Tôi chỉ phát hiện sau khi đã chép vài tệp vào ổ vừa format. Có muộn không?
Chưa chắc. Các tệp vừa chép chỉ ghi đè những chỗ chúng chiếm, phần còn lại của ổ chưa bị động tới. Hãy ngừng chép ngay và quét; ghi càng ít thì lấy lại càng nhiều.
Ổ đích cần bao nhiêu chỗ trống?
Bằng dung lượng các tệp bạn chọn khôi phục. Không cần lưu tất cả; hãy lọc theo loại hoặc thư mục và cứu những tệp quan trọng trước.
Làm sao để lần sau không format nhầm ổ?
Trước khi format, hãy kiểm tra tên, dung lượng và nội dung ổ trong File Explorer, và rút các ổ không cần đến. Disk Management hiển thị từng ổ và phân vùng, giúp bạn dễ thấy mình sắp format cái nào.