Việc cần làm ngay bây giờ
- Dùng phần mềm khi ổ chạy bình thường và lỗi là lỗi logic: xóa, định dạng, mất phân vùng hay hệ thống tệp RAW.
- Tìm phòng thí nghiệm khi có triệu chứng vật lý: tiếng lách cách, tiếng rít, mùi khét, vào nước, cháy, hoặc ổ không được nhận đúng.
- Khi phân vân, hãy tắt ổ và kiểm tra sức khỏe trước khi chạy các lượt quét dài.
- Với dữ liệu không thể thay thế trên ổ yếu, hãy tạo ảnh ổ một lần thật cẩn thận hoặc đến thẳng phòng thí nghiệm.
Cách chọn giữa phần mềm và phòng thí nghiệm
Nghe và quan sát
Cắm ổ một lần và chú ý. Tiếng lách cách lặp lại, tiếng ù, động cơ quay rồi dừng, hay ngắt kết nối liên tục là triệu chứng phần cứng. Thấy một dấu hiệu nào, hãy rút ổ và chuyển sang chọn phòng thí nghiệm.
Loại trừ nước và lửa
Ổ hay laptop bị ướt hoặc chịu nhiệt thì tuyệt đối không bật. Đừng sấy bằng máy sấy tóc hay vùi vào gạo; để nguyên và liên hệ phòng thí nghiệm.
Xem chỉ số sức khỏe
Nếu âm thanh bình thường, mở Sức khỏe & công cụ ổ đĩa. Sector bị thay thế hoặc chờ xử lý tăng lên, hay lỗi phương tiện NVMe, nghĩa là ổ đang mòn dù vẫn chạy.
Ổ khỏe: dùng phần mềm
Trong Khôi phục tệp đã xóa, chạy quét chỉ đọc và lưu kết quả sang ổ khác. Tệp đã xóa, định dạng nhanh, mất phân vùng và ổ RAW là lỗi logic mà phần mềm được tạo ra để xử lý.
Ổ yếu: tạo ảnh trước
Nếu sức khỏe có cảnh báo nhưng ổ vẫn đọc được, hãy tạo ảnh ổ sang ổ khác với tùy chọn bỏ qua sector hỏng rồi quét ảnh đó. Nếu việc tạo ảnh bị kẹt hoặc ổ xấu đi, hãy dừng và chuyển sang phòng thí nghiệm.
Chọn phòng thí nghiệm
Chọn nơi chẩn đoán trước khi báo giá, giải thích bộ phận nào hỏng và xử lý phần cứng trong môi trường sạch. Hỏi họ bảo vệ dữ liệu riêng tư thế nào, và nếu không cứu được gì thì sao, bạn phải trả bao nhiêu.
Phần mềm sửa được gì và không sửa được gì
Phần mềm khôi phục đọc ổ qua giao tiếp bình thường. Nó có thể dựng lại những gì hệ thống tệp đã quên, tìm tệp theo nội dung và chép dữ liệu đọc được sang nơi khác. Nó hoạt động tốt khi phần cứng phản hồi bình thường và hư hỏng nằm ở cấu trúc dữ liệu.
Phần mềm không thay được đầu đọc mòn, không gỡ được động cơ bị kẹt và không sửa được bộ điều khiển. Khi phần cứng đang hỏng, mỗi lần đọc lại càng tạo thêm áp lực. Đầu đọc chạm vào đĩa có thể cào xước bề mặt sau mỗi vòng quay, biến ca cứu được thành ca mất hẳn. Vì thế quyết định đầu tiên không phải dùng phần mềm nào, mà là có nên cấp điện cho ổ hay không.
Dấu hiệu cho thấy cần phòng thí nghiệm
Tiếng lách cách hay tích tắc lặp lại, tiếng cọ hoặc cào, và ổ vừa quay đã dừng là triệu chứng cơ học điển hình. Ổ hiện sai dung lượng, tên kiểu lạ hoặc 0 byte có thể là lỗi firmware hay linh kiện điện tử. Vào nước, cháy, rơi khi đang chạy và mùi khét cũng thuộc nhóm này.
SSD và thẻ nhớ hầu như không phát ra tiếng, nên dấu hiệu cảnh báo khác: bỗng không được nhận, chuyển sang chỉ đọc, hoặc báo dung lượng rất nhỏ. Một số trường hợp cần xử lý ở mức chip mà chỉ phòng thí nghiệm chuyên sâu làm được, số khác thì không cứu được, nhất là khi ổ dùng mã hóa tích hợp.
Làm việc với phòng thí nghiệm sao cho không hối tiếc
Các phòng thí nghiệm uy tín thường bắt đầu bằng chẩn đoán và báo giá, để bạn quyết định trước khi làm. Cho họ biết tệp nào quan trọng nhất sẽ giúp sắp ưu tiên. Đừng tự mở ổ, chạy tiện ích sửa chữa hay thay bo mạch từ ổ khác, vì mọi việc đó đều làm khó cho phòng thí nghiệm.
Chi phí khác nhau rất nhiều tùy thiết bị và mức hỏng, nên hãy so sánh vài báo giá bằng văn bản thay vì tin con số quảng cáo. Cũng nhớ rằng phòng thí nghiệm không lấy lại được dữ liệu đã bị ghi đè hay bị TRIM xóa; giới hạn này như nhau với tất cả.
Những gì hướng dẫn này và ứng dụng không làm được
- FileFix Ultimate không có hỗ trợ từ xa, dịch vụ phòng thí nghiệm hay khôi phục thủ công trả phí.
- Không phần mềm nào sửa được hư hỏng cơ học, do nước, lửa hay linh kiện điện tử.
- Dữ liệu bị ghi đè và khối SSD đã bị xóa sau TRIM thì cả phần mềm lẫn phòng thí nghiệm đều không lấy lại được.
- Không ai đọc được ổ mã hóa nếu không có khóa.
Vai trò của FileFix Ultimate
- Sức khỏe & công cụ ổ đĩa hiển thị chỉ số S.M.A.R.T. và NVMe bằng lời dễ hiểu để bạn quyết định trước khi quét.
- Kiểm tra bề mặt chỉ đọc cho biết ổ có đọc trơn tru không.
- Tạo ảnh ổ có bỏ qua sector hỏng, tiếp tục và tệp .map, để ổ yếu chỉ phải đọc một lần.
- Khôi phục miễn phí cho mục đích cá nhân, không giới hạn cho lỗi logic trên ổ khỏe.
- Tệp ZIP thông tin hỗ trợ không chứa tên tệp hay đường dẫn, nếu bạn muốn hỏi về chính ứng dụng.
FileFix Ultimate miễn phí cho mục đích cá nhân, hoạt động ngoại tuyến và không bao giờ ghi vào ổ đĩa bạn đang khôi phục dữ liệu từ đó. Sử dụng cho công việc hoặc kinh doanh cần giấy phép 1 năm cho mỗi máy tính. Hãy kiểm tra chữ ký trước khi chạy.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể thử phần mềm trước rồi mới đến phòng thí nghiệm không?
Với ổ khỏe thì được: quét chỉ đọc không thay đổi gì. Với ổ có triệu chứng cơ học thì không: mỗi lần thử có thể gây hư hỏng mới và phòng thí nghiệm sau đó cứu được ít hơn. Nếu không chắc, hãy xem chỉ số sức khỏe trước.
Laptop bị rơi xuống nước. Tôi có nên bật lên để cứu tệp?
Không. Cấp điện cho thiết bị điện tử bị ướt có thể gây chập bo mạch và ổ. Nếu làm được an toàn, hãy tháo pin hoặc nguồn, để ổ nguyên trạng và liên hệ phòng thí nghiệm.
SSD có đáng mang đến phòng thí nghiệm không?
Tùy kiểu hỏng. Lỗi bộ điều khiển hay thiết bị không còn được nhận đôi khi chuyên gia cứu được. Tệp đã xóa rồi bị TRIM, hoặc ổ mất khóa mã hóa, thường không cứu được kể cả với phòng thí nghiệm.
FileFix Ultimate có dịch vụ cứu dữ liệu không?
Không. Đây là ứng dụng máy tính, miễn phí cho mục đích cá nhân, không có hỗ trợ từ xa hay dịch vụ phòng thí nghiệm. Với hư hỏng vật lý, hãy liên hệ phòng thí nghiệm cứu dữ liệu mà bạn chọn.