Việc cần làm ngay bây giờ
- Nếu ổ kêu lạch cạch, tự ngắt kết nối hoặc làm Windows treo, đừng quét mà hãy tạo ảnh ổ đĩa trước.
- Nếu không, xem các chỉ số sức khỏe rồi chạy quét bề mặt chỉ đọc, bắt đầu bằng lấy mẫu nhanh.
- Có khối không đọc được thì sao chép ngay tệp quan trọng và chuẩn bị thay ổ; chỉ có vùng chậm thì sao lưu và quét lại sau.
Từng bước
Xác định ổ có chịu được việc quét không
Quét toàn bộ sẽ đọc cả ổ, mất nhiều giờ với ổ cứng dung lượng lớn. Nếu ổ kêu lạch cạch, biến mất khỏi hệ thống hoặc làm Windows treo, đừng quét. Hãy dùng Tạo ảnh ổ đĩa (bỏ qua sector lỗi) và lưu ảnh lên một ổ vật lý khác.
Xem chỉ số sức khỏe trước
Mở Sức khỏe & công cụ ổ đĩa trong FileFix Ultimate và chọn ổ. Sector đã cấp phát lại, sector đang chờ và lỗi không sửa được là nhật ký sự cố do chính ổ ghi lại. Chỉ cần số sector đang chờ khác 0 là đã đủ lý do để sao lưu trước.
Thiết lập quét đọc bề mặt
Chọn Quét đọc bề mặt, chọn ổ và đặt loại phương tiện là ổ cứng HDD. Lần đầu nên chọn Lấy mẫu nhanh, đọc 1 trong mỗi 16 khối. Sau đó có thể chọn Mọi khối để có bản đồ đầy đủ, và đặt giới hạn thời gian nếu ổ đã cũ.
Bắt đầu quét và theo dõi bản đồ
Nhấn Bắt đầu quét. Quá trình này chỉ đọc và mặc định không thử lại các lần đọc lỗi, nên không dồn sức vào chỗ yếu. Mỗi ô trên bản đồ cho biết một khối mất bao lâu để đọc. Nếu lỗi đọc dồn lại, quá trình quét tự dừng và khuyên tạo ảnh ổ đĩa.
Đọc kết quả
Kết quả cho biết có khối không đọc được, vùng chậm, hay không có vấn đề trong phạm vi đã quét. Lấy mẫu chỉ bao gồm các khối đã đọc, nên kết quả sạch là dấu hiệu tốt chứ chưa phải giấy chứng nhận ổ khỏe. Hãy lưu báo cáo JSON để so sánh với lần quét sau.
Hành động theo kết quả
Nếu có khối không đọc được, sao chép các tệp cần thiết sang ổ khác hoặc tạo ảnh ổ đĩa, và lên kế hoạch thay ổ. Nếu chỉ có vùng chậm, hãy tạo bản sao lưu mới và quét lại sau vài tuần để xem chúng có tăng lên không.
Vùng chậm và khối không đọc được là hai tín hiệu khác nhau
Ổ cứng khỏe trả về mỗi khối trong vài mili giây. Khi một sector yếu đi, firmware của ổ sẽ thử lại và áp dụng sửa lỗi trước khi trả lời, nên việc đọc vẫn thành công nhưng lâu hơn nhiều. Các cụm đọc chậm thường xuất hiện trước khi hỏng thật sự; vì vậy công cụ vẽ bản đồ độ trễ thay vì chỉ đếm lỗi.
Khối không đọc được là lần đọc thất bại ngay cả sau khi ổ đã tự thử lại. Dữ liệu ở vị trí đó có thể đã mất, và tệp nào dùng vùng đó có thể bị hỏng một phần. Vài khối lỗi nằm gần nhau có thể chỉ do một khiếm khuyết nhỏ; nhiều khối rải rác khắp ổ thường cho thấy toàn bộ ổ đang xuống cấp.
Vì sao không nên chạy CHKDSK /r trước trên ổ đang yếu
CHKDSK /r đọc mọi sector, thử lại những chỗ lỗi, đánh dấu cluster hỏng trong hệ thống tệp và di chuyển dữ liệu còn đọc được. Trên ổ đang yếu, điều đó có nghĩa là hàng giờ đọc nặng đúng vào những chỗ yếu nhất, kèm theo thao tác ghi vào hệ thống tệp. Nếu ổ ngừng hoạt động giữa chừng, phần còn lại có thể ít hơn lúc đầu. Hãy sao chép hoặc tạo ảnh trước, khôi phục từ bản sao, rồi mới sửa hoặc thay ổ. Hướng dẫn về CHKDSK trước khi khôi phục giải thích lựa chọn này chi tiết hơn.
Bad sector vật lý và bad sector logic
Bad sector vật lý là vùng bề mặt bị hư mà đầu đọc không còn đọc ổn định. Phần mềm không thể sửa; ổ chỉ có thể thay nó bằng sector dự phòng, và điều này hiện ra trong SMART là sector đã cấp phát lại. Bad sector logic là sector có dữ liệu sửa lỗi không còn khớp, thường do mất điện khi đang ghi, và thường hoạt động lại sau khi được ghi đè.
Trong quét chỉ đọc, hai loại trông giống hệt nhau. Các công cụ sửa bad sector logic làm việc đó bằng cách ghi đè, tức là xóa nội dung cũ. Vì vậy hãy để mọi bài kiểm tra có ghi dữ liệu đến khi dữ liệu của bạn đã an toàn ở nơi khác.
Những gì quét bề mặt không làm được
- Không sửa được bad sector và không lấy lại được dữ liệu nằm trong đó; chỉ cho biết vị trí của chúng.
- Lấy mẫu nhanh chỉ đọc 1 trong 16 khối, nên có thể bỏ sót lỗi nằm giữa các khối được đọc.
- Trên SSD, công cụ chỉ phát hiện vùng chậm; phần mềm không thể sửa ô nhớ flash.
- Ổ có hư hỏng cơ học, chẳng hạn kêu lạch cạch, không nên quét; nếu dữ liệu quan trọng, đây là trường hợp nên gửi phòng thí nghiệm khôi phục dữ liệu.
FileFix Ultimate giúp gì
- Quét đọc bề mặt chỉ đọc, mặc định không thử lại lần đọc lỗi và tự dừng khi lỗi đọc dồn lại.
- Hiển thị kết quả dưới dạng bản đồ độ trễ và lưu báo cáo JSON để so sánh về sau.
- Giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu số sector đã cấp phát lại, đang chờ và không sửa được.
- Tạo ảnh ổ đĩa sao chép vùng đọc được trước, giữ tệp .map để tiếp tục khi bị gián đoạn và cho phép khôi phục từ ảnh.
- Miễn phí cho mục đích cá nhân, hoạt động ngoại tuyến, không giới hạn dung lượng khôi phục.
FileFix Ultimate miễn phí cho mục đích cá nhân, hoạt động ngoại tuyến và không bao giờ ghi vào ổ đĩa bạn đang khôi phục dữ liệu từ đó. Sử dụng cho công việc hoặc kinh doanh cần giấy phép 1 năm cho mỗi máy tính. Hãy kiểm tra chữ ký trước khi chạy.
Câu hỏi thường gặp
Quét toàn bộ bề mặt mất bao lâu?
Tùy dung lượng và tốc độ. Ổ cứng thường đọc khoảng 100 đến 250 MB mỗi giây, nên ổ 1 TB thường mất từ một tiếng rưỡi đến ba tiếng, lâu hơn nếu có nhiều vùng chậm. Lấy mẫu nhanh xong sớm hơn nhiều.
Bad sector có lan rộng không?
Chúng không lây như virus, nhưng nguyên nhân thường vẫn tiếp diễn. Hạt bụi bong ra hoặc đầu đọc yếu dần có thể làm hỏng thêm bề mặt theo thời gian. Số lượng tăng giữa hai lần quét mới là tín hiệu cảnh báo thật sự.
Quét bề mặt có thay đổi gì trên ổ không?
Không. Quét đọc bề mặt chỉ đọc các khối và đo thời gian mỗi lần đọc. Công cụ không đánh dấu, cấp phát lại hay ghi đè bất cứ thứ gì.
Nút Kiểm tra trong Thuộc tính ổ đĩa có phải là kiểm tra bad sector không?
Không hẳn. Kiểm tra lỗi trong Thuộc tính › Công cụ chủ yếu kiểm tra cấu trúc hệ thống tệp. Nó không đọc từng sector của ổ như quét bề mặt.